Қазақ тілі жасанды интеллект саласында кеңінен қолданыла бастады. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамының құрылтайында мемлекеттік тілдің цифрлық технологиялардағы дамуына тоқталды. Мемлекет басшысының мәлімдемесіне сәйкес, OpenAI, Google және Yandex компанияларының технологияларында қазақ тілінің қолданысы кеңейіп келеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұған дейін Ақорданың ресми сайтында да мемлекеттік тілді цифрлық ортада дамыту мәселелері көтерілген.
Президент қазақ тілінің болашағына қауіп төніп тұрған жоқ деген пікір білдірді. Оның айтуынша, мемлекеттік тілдің технологиялық кеңістікте дамуы – ұзақ жылдар бойы жүргізілген жұмыстың нәтижесі.
Тоқаев қазақ тілінің өміршеңдігі туралы айтты
Мемлекет басшысы қазақ тілінің күрделі тарихи кезеңдерден өткенін еске салды. Саяси қысым болған жылдары ана тілінің сақталуына жазушылар, журналистер, ғалымдар, зиялы қауым өкілдері және қарапайым азаматтар үлес қосқанын атап өтті.
«Өткен замандарда саяси қысым болған кезде ана тіліміз әдебиетшілер мен тіл мамандарының, журналистеріміздің, зиялы қауым мен қарапайым азаматтардың арқасында аман қалды да, өзінің дамуын тоқтатқан жоқ. Бұл – тіпті, қазақ тілінің өміршеңдігі бірегей деген сөз.
Ал қазіргі таңда тіліміздің келешегіне ешқандай қауіп төніп тұрған жоқ деп анық айтуға болады. Бүгінде қазақ тілі озық технологиялар саласына кең ауқымда еніп, заман талабына сай дамып келе жатыр.
Президент қазақ тілінің тарихи қиындықтарға қарамастан сақталып қана қоймай, жаңа технологияларға бейімделіп отырғанына назар аударды.
OpenAI зерттеуінде қазақ тілі туралы не айтылды?
Қасым-Жомарт Тоқаев жасанды интеллект саласындағы қазақ тілінің қолданысына қатысты OpenAI компаниясының зерттеуін мысалға келтірді.
Мемлекет басшысының айтуынша, қазақ тілі соңғы үш жылда жасанды интеллект жүйелерінде қолданысы қарқынды кеңейіп жатқан тілдердің қатарына енген.
Бұл мәлімдеме қазақ тілінің цифрлық сервистердегі қолданысының артып келе жатқанын көрсетеді. Дегенмен келтірілген ақпаратта зерттеудің нақты көрсеткіштері мен тілдер арасындағы орны көрсетілмеген.
Yandex қазақ тіліндегі пайдаланушылар санының өскенін хабарлады
Президент Yandex компаниясының деректеріне де тоқталды. Оның айтуынша, компанияның бір өнімін қазақ тілінде пайдаланатын адамдар саны былтырдан бері 30 пайызға артқан.
Бұл өсім нақты бір цифрлық өнімге қатысты. Мәлімдемеде оның атауы мен пайдаланушылардың жалпы саны нақтыланбаған.
Соған қарамастан, аталған көрсеткіш қазақ тіліндегі цифрлық қызметтерге сұраныстың өзгерісін сипаттайтын деректердің бірі ретінде келтірілді.
Google Gemini қазақ тілін қолдай бастады
Мемлекет басшысы Google компаниясының Gemini тілдік моделіне қазақ тілінің енгізілгенін де атап өтті.
Президенттің айтуынша, бұл өзгеріс 2025 жылы жүзеге асқан. Қазақ тілінің ірі технологиялық платформаларда қолданылуы пайдаланушыларға цифрлық құралдармен ана тілінде жұмыс істеуге мүмкіндік береді.
Жасанды интеллект жүйелерінде қазақ тілінің қолжетімді болуы мәтінмен жұмыс істеу, ақпарат іздеу, аударма жасау және оқу материалдарын дайындау сияқты міндеттер үшін маңызды.
Алайда тілдің модельге енгізілуі оның барлық тапсырманы бірдей сапада орындайтынын білдірмейді. Мұндай жүйелердің мүмкіндіктері мен шектеулерін нақты қолдану жағдайларында бағалау қажет.
Президент қазақ тілін ғылым тілі ретінде дамытуға шақырды
Қасым-Жомарт Тоқаев цифрлық технологиялардағы жетістіктерді қазақ тілін ғылым тілі ретінде дамытудың нәтижесімен байланыстырды.
Оның айтуынша, осы бағыттағы жұмысты тоқтатпай, жүйелі түрде жалғастыру қажет.
Мемлекет басшысы қазақ тілінің заманауи технологиялардағы мүмкіндіктерін кеңейтуге қатысты мынадай тұжырым жасады:
«Алтын шыққан жерді белден қаз» деген. Сондықтан біз осы бағытта басталған өте қажетті әрі маңызды жұмысты тоқтатпай, жалғастыра беруіміз керек».
Президенттің сөзінде қазақ тілін дамыту тек дәстүрлі білім беру немесе мәдениет саласымен шектелмейтіні айтылды. Мемлекеттік тілдің ғылымда, инновацияда және цифрлық технологияларда қолданылуы да маңызды бағыт ретінде көрсетілді.
Қазақ тілінің цифрлық болашағы үшін не маңызды?
Жасанды интеллект жүйелерінің қазақ тілінде сапалы жұмыс істеуі үшін көлемді мәтіндік деректер, аудиожазбалар, терминологиялық қор және тілдік модельдерді тұрақты жетілдіру қажет.
Бұл бағыттағы жұмыстар мемлекеттік тілде ақпарат алуға, білім алуға және технологиялық қызметтерді пайдалануға мүмкіндік береді.
Президенттің мәлімдемесіндегі негізгі ой – қазақ тілінің болашағын сақтау ғана емес, оның жаңа технологиялардағы қолданысын дамыту. Мемлекет басшысы бұл жұмысты жалғастыру қажеттігін атап өтті.
Бұған дейін біз Тоқаевқа OpenAI компаниясымен бірлескен жобаның нәтижелері таныстырылғаны туралы жазған едік. Жоба аясында қазақ тіліндегі 14 миллиард мәтіндік токен мен 12 мың сағаттық аудиожазба жиналған.
