Алматыда БҰҰ Университетінің институты орналасады. Астанада өткен III Халықаралық стратегиялық серіктестер форумы аясында Қазақстан Үкіметі мен Біріккен Ұлттар Ұйымының Университеті Өңірлік интеграцияны салыстырмалы зерттеу институтының (UNU-CRIS) қызметін қамтамасыз ету туралы келісімге қол қойды. Бұл бастама Қазақстанның халықаралық ғылыми ынтымақтастықты кеңейту саясатының бір бөлігі, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұған дейін Ғылым және жоғары білім министрлігі БҰҰ Университетімен ынтымақтастықты кеңейту жөніндегі келіссөздер туралы хабарлаған болатын.
Келісімге сәйкес, UNU-CRIS институтының штаб-пәтері Алматыда орналасады. Жаңа келісім Қазақстандағы халықаралық ғылыми және академиялық ынтымақтастықты дамытуға бағытталған.
Алматыда қандай халықаралық институт орналасады?
UNU-CRIS – Біріккен Ұлттар Ұйымы Университетінің өңірлік интеграцияны салыстырмалы зерттеуге бағытталған институты. Оның қызметі мемлекеттер мен өңірлер арасындағы ынтымақтастық үдерістерін ғылыми тұрғыдан зерделеумен байланысты.
Қазақстан Үкіметі мен БҰҰ Университеті арасындағы келісім институттың Алматыдағы қызметін қамтамасыз етуге арналған.
Бұл шешім БҰҰ жүйесінің Қазақстандағы институционалдық қатысуын нығайтуға және халықаралық зерттеу ұйымдарымен байланыстарды кеңейтуге мүмкіндік береді.
Сонымен бірге келісімге қол қою институттың Алматыдағы жұмысы толық басталғанын білдірмейді. Оның қызметін ұйымдастырудың нақты мерзімдері мен практикалық тетіктері туралы қосымша ақпарат әзірге жарияланған жоқ.
Бастама Тоқаевтың Жапонияға сапарымен байланысты
Институтты Алматыда орналастыру туралы бастама Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың 2025 жылғы желтоқсанда Жапонияға жасаған сапарының қорытындысы бойынша берген тапсырмасын орындау аясында жүзеге асырылып отыр.
Бұған дейін Қазақстан мен БҰҰ Университетінің өкілдері халықаралық ғылыми ынтымақтастықты кеңейту және ұйымның Қазақстандағы қатысуын күшейту мүмкіндіктерін талқылаған.
Енді бұл бағыттағы келіссөздер нақты үкіметаралық келісімге ұласты.
Құжат Қазақстан мен Біріккен Ұлттар Ұйымы арасындағы серіктестікті ғылым және жоғары білім саласында дамытуға арналған.
Қазақстан университеттері үшін қандай мүмкіндіктер ашылады?
UNU-CRIS институтының Алматыда орналасуы қазақстандық жоғары оқу орындарының халықаралық зерттеу кеңістігімен байланысын кеңейтуге ықпал етеді деп күтілуде.
Бастаманың негізгі бағыттары:
- Қазақстандағы халықаралық ғылыми және академиялық байланыстарды кеңейту.
- Отандық жоғары оқу орындарының зерттеу әлеуетін арттыру.
- Қазақстандық ғалымдардың жаһандық академиялық кеңістікке ықпалдасуына жағдай жасау.
- Шетелдік университеттермен және ғылыми-зерттеу институттарымен ынтымақтастықты дамыту.
- Алматының халықаралық ғылыми-сараптамалық орталық ретіндегі рөлін нығайту.
Бұл мүмкіндіктердің нақты нәтижесі алдағы уақытта іске асырылатын ғылыми бағдарламаларға, бірлескен зерттеулерге және академиялық әріптестік жобаларына байланысты болады.
Неліктен институт үшін Алматы таңдалды?
Алматы Қазақстанның ірі ғылыми және білім беру орталықтарының бірі саналады. Қалада университеттер, ғылыми ұйымдар және халықаралық ынтымақтастыққа қатысатын академиялық құрылымдар шоғырланған.
UNU-CRIS институтының орналасуы Алматының Орталық Азиядағы халықаралық академиялық және сараптамалық орталық ретіндегі орнын нығайтуға бағытталған.
Бұл бастама қаладағы ғылыми ұйымдардың шетелдік әріптестермен тікелей байланыс орнатуына және халықаралық зерттеу жобаларына қатысу мүмкіндіктерін кеңейтуіне жағдай жасай алады.
Сонымен қатар Алматыда БҰҰ жүйесінің институционалдық қатысуының артуы өңірлік мәселелерді халықаралық ғылыми деңгейде талқылау мүмкіндігін кеңейтеді.
Келісімнің Қазақстан үшін маңызы қандай?
Қазақстан мен БҰҰ Университеті арасындағы келісім елдің көпжақты халықаралық ынтымақтастықты дамытуға бағытталған саясатының жалғасы болды.
Бұл бастаманың ерекшелігі – халықаралық әріптестікті тек білім беру бағдарламалары арқылы емес, ғылыми-зерттеу институтының қызметін қамтамасыз ету арқылы да кеңейту.
Институттың Алматыда орналасуы қазақстандық ғылыми қауымдастықтың халықаралық зерттеу желілеріне қатысуына жаңа мүмкіндіктер ашуы ықтимал.
Алайда келісімнің практикалық нәтижелері институттың нақты қызметі басталып, бірлескен ғылыми жобалар іске асырылғаннан кейін белгілі болады.
Бұған дейін біз Қазақстанның адами капиталды, ғылым мен инновацияны дамытуға бағытталған бастамалары туралы жазған едік. Онда III Халықаралық стратегиялық серіктестер форумындағы халықаралық академиялық ынтымақтастық мәселелері де қарастырылған болатын.