Мәскеуде Қазақстанның жаңа даму бағыты талқыланды. Қазақстанның Ресейдегі Елшілігінде Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Жаңа тарихи кезеңдегі Қазақстанның өзекті міндеттері» атты Жолдауына арналған дөңгелек үстел өтті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Кездесуге ресейлік дипломаттар, мемлекеттік органдардың өкілдері, ғалымдар мен сарапшылар қатысып, Қазақстандағы саяси өзгерістерді, экономикалық реформаларды және екі елдің ынтымақтастық мүмкіндіктерін талқылады. Жиын Қазақстанның Ресейдегі дипломатиялық өкілдігінің алаңында ұйымдастырылды.
Талқылауда Қазақстанның жаңа Конституциясы, мемлекеттік басқару жүйесін жаңғырту, инвестиция тарту, әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту және бейбіт атом энергетикасы мәселелері көтерілді. Ресейлік қатысушылар Жолдаудағы бастамаларға өз бағасын беріп, олардың елдің алдағы дамуына ықтимал әсері туралы пікір алмасты.
Дәурен Абаев: Жолдау Қазақстанның жаңа даму бағытын айқындайды
Кездесуді ашқан Қазақстанның Ресейдегі Елшісі Дәурен Абаев Президент Жолдауы елдегі ауқымды саяси өзгерістер кезеңінде жарияланғанын атап өтті.
Дипломаттың айтуынша, құжаттың Қазақстан Тәуелсіздігінің 35 жылдығымен тұспа-тұс келуінің символдық мәні бар.
Елші Жолдауда белгіленген міндеттер ел дамуының алдағы бағытын, қысқа мерзімді мақсаттары мен ұзақ мерзімді стратегиялық басымдықтарын айқындайтынын айтты.
Осы тұрғыдан алғанда, құжат тек кезекті саяси мәлімдеме ретінде емес, мемлекеттік басқару мен әлеуметтік-экономикалық саясаттың жаңа кезеңіне арналған бағдар ретінде қарастырылды.
Ресейлік дипломаттар Қазақстандағы саяси реформаларды бағалады
Ресей Президентінің стратегиялық серіктестік және ынтымақтастық жөніндегі басқармасы бастығының орынбасары Антон Рыбаков Қазақстандағы конституциялық өзгерістерге тоқталды.
Оның пікірінше, жаңа Конституцияның жалпыхалықтық референдумда қабылдануы Президенттің реформалық бағытына қоғамдық қолдаудың көрінісі болды.
Рыбаков Жолдаудың жасампаздық сипатын атап өтіп, алдағы жылдары саяси және қоғамдық институттарды жаңартумен қатар, жолдар мен әлеуметтік нысандар салуға басымдық берілетінін айтты.
Ресей Сыртқы істер министрлігінің ТМД елдері Үшінші департаментінің директоры Александр Стерник те Қазақстандағы саяси өзгерістерге назар аударды.
Ол 2026 жылды Қазақстан үшін тарихи кезең деп сипаттады. Дипломат жаңа Конституцияның қабылдануын, Құрылтайдың жасақталуын және мемлекеттік басқару құрылымындағы өзгерістерді елдің саяси жаңғыру үдерісімен байланыстырды.
Стерниктің пікірінше, Президент Жолдауы осы институционалдық өзгерістерден кейінгі дамудың негізгі бағыттарын айқындап берді.
Қазақстанға тартылған инвестиция көлемі де сөз болды
Дөңгелек үстелде экономикалық ынтымақтастық пен халықаралық инвестиция мәселелері жеке талқыланды.
Ресей Сыртқы істер министрлігі Экономикалық ынтымақтастық департаментінің директоры Дмитрий Биричевский Қазақстан мен Ресейдің экономикалық дамуындағы ортақ үрдістерге тоқталды.
Оның айтуынша, географиялық жақындық, ортақ шекара және қалыптасқан серіктестік екі елге өзара тиімді экономикалық байланыстарды дамытуға мүмкіндік береді.
Биричевский жаһандық инвестициялық ресурстар үшін бәсекелестік күшейіп отырған жағдайда Қазақстанның шетелдік капитал тарту тәжірибесіне назар аударды.
Дипломат соңғы жылдары Қазақстанға тартылған шетелдік инвестиция көлемі $150–160 млрд-тан асқанын атап өтті. Алайда бұл көрсеткіштің нақты қандай кезеңді және инвестицияның қай санатын қамтитыны кездесуде келтірілген мәліметте нақтыланбаған.
Сондықтан аталған соманы белгілі бір жылдың инвестициялық нәтижесі ретінде қарастыруға болмайды.
Сарапшылар Жолдаудың әлеуметтік бағытына назар аударды
Әлеуметтік зерттеулер сараптамалық институтының Халықаралық жобалар мен бағдарламаларды сараптамалық сүйемелдеу департаментінің директоры Алексей Власов Жолдаудың негізгі ерекшеліктері ретінде халық, әділдік және шынайылық ұғымдарын атады.
Оның пікірінше, құжатта мемлекет пен қоғам алдына қойылған міндеттердің орындалу мүмкіндігіне ерекше мән берілген.
Власов Қазақстан билігінің қоғамдық көңіл күйді ескеруге және азаматтарды толғандыратын мәселелерге жауап беруге ұмтылысын атап өтті. Ол Жолдаудың әлеуметтік бөлігін осы тәсілдің көрінісі ретінде бағалады.
Журналист әрі жазушы Леонид Млечин де азаматтардың күнделікті өміріне қатысты мәселелердің маңызын көтерді.
Оның пікірінше, Қасым-Жомарт Тоқаев елдегі жағдайды бағалағанда тек ресми есептерге сүйенбей, тұрғындардың күнделікті кездесетін қиындықтарына да назар аударады.
Бұл пікірлер дөңгелек үстел қатысушыларының бағалауы екенін атап өткен жөн.
Мемлекеттік басқару сапасы неге маңызды?
Ресей Президенті жанындағы Халық шаруашылығы және мемлекеттік қызмет академиясының (РАНХиГС) проректоры Андрей Марголин Жолдаудың басты ерекшеліктерінің бірі оның теңгерімділігі екенін айтты.
Ғалымның пікірінше, экономикалық даму, әлеуметтік саясат және мемлекеттік басқару реформалары өзара үйлескен жағдайда ғана тұрақты нәтижеге қол жеткізуге болады.
Марголин Жолдаудың егемендікті нығайту мәселесінен басталуына да назар аударды.
Оның түсіндіруінше, бұл жерде егемендік халықаралық экономикалық байланыстардан оқшаулану емес, ұлттық мүдделерді сақтай отырып, өзара тиімді ынтымақтастыққа қатысу ретінде қарастырылады.
Ресей Ғылым академиясының Қытай және қазіргі Азия институты Орталық Азия зерттеулер орталығының жетекшісі Александра Перминова да әлеуметтік-экономикалық мәселелерге басымдық берілуін қолдады.
Ол мемлекеттік институттардың тиімділігі мен оларға деген қоғамдық сенім азаматтардың нақты мәселелерін шешу нәтижелеріне байланысты екенін атап өтті.
Перминованың пікірінше, Жолдаудың ерекшелігі – болашақ міндеттермен қатар, ел алдында тұрған сын-қатерлердің де ашық айтылуы.
Бейбіт атом энергетикасы да талқыланды
Дөңгелек үстелде Қазақстанның энергетикалық саясатына да назар аударылды.
«ГеоЭнергетика» аналитикалық онлайн-журналының бас редакторы Борис Марцинкевич Президент Жолдауының ауқымдылығын атап өтті.
Ол Қазақстанның бейбіт атом энергетикасын дамыту мәселесіне қатысты ұстанымына тоқталды.
Марцинкевичтің пікірінше, ядролық сынақтардың тарихи зардабын бастан өткерген Қазақстан үшін атом энергетикасы туралы шешім қабылдау ерекше жауапкершілікті талап етеді.
Сарапшы елдің бұл мәселеге жан-жақты әрі салмақты қарауын жоғары бағалады.
Ал Ұлттық зерттеу университеті – Экономика жоғары мектебінің Азаматтық қоғам мен коммерциялық емес секторды зерттеу орталығының бас сарапшысы Вячеслав Иванов Жолдаудың ғылыми ортада да талқыланатынына сенім білдірді.
Оның айтуынша, құжатта көтерілген тақырыптар алдағы уақытта академиялық зерттеулер мен диссертациялық жұмыстарға арқау болуы мүмкін.
Ресейлік сарапшылар қандай мәселелерді басты назарға алды?
Кездесу барысында бірнеше негізгі бағытқа ерекше көңіл бөлінді:
- Жаңа Конституция және саяси институттардың өзгеруі;
- Мемлекеттік басқару жүйесінің тиімділігін арттыру;
- Халықтың тұрмыс сапасы мен әлеуметтік әл-ауқатын жақсарту;
- Шетелдік инвестиция тарту және экономикалық ынтымақтастық;
- Инфрақұрылым мен әлеуметтік нысандарды дамыту;
- Энергетикалық қауіпсіздік және бейбіт атом энергетикасы.
Талқылауда экономикалық өсімнің өзі ғана емес, оның азаматтардың күнделікті өміріне қалай әсер ететіні де маңызды мәселе ретінде қарастырылды.
Жолдауды іске асырудың келесі кезеңі қандай?
Дөңгелек үстел қорытындысында қатысушылар 2026 жылғы Жолдауды Қазақстандағы саяси және институционалдық өзгерістердің жалғасы ретінде қарастырды.
Сарапшылар жаңа Конституцияның қабылдануын, Құрылтайдың жасақталуын, Халық Кеңесінің құрылуын, мемлекеттік басқару жүйесіндегі құрылымдық өзгерістер мен кадрлық жаңаруды біртұтас реформалық үдерістің құрамдас бөліктері ретінде сипаттады.
Олардың пікірінше, келесі кезеңдегі негізгі міндет – жарияланған бастамаларды нақты нәтижеге айналдыру.
Әсіресе әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту, мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыру, инвестициялық мүмкіндіктерді кеңейту және азаматтардың тұрмыс сапасын жақсарту мәселелері маңызды болып қала береді.
Мәскеудегі талқылау Президент Жолдауының Қазақстаннан тыс сарапшылық ортада да назар аудартып отырғанын көрсетті. Дегенмен реформалардың нақты нәтижесін олардың орындалу мерзімдері, экономикалық көрсеткіштер және азаматтардың өміріндегі өзгерістер арқылы бағалауға болады.
Бұған дейін біз Олжас Бектеновтің Президент Жолдауын іске асыру бойынша Үкіметке нақты мерзімдер белгілеп, «Халықтық құрылыс» бағдарламасы мен экономикалық реформаларға қатысты тапсырмалар бергені туралы жазған едік. Бұл шаралар Жолдауда жарияланған міндеттерді іс жүзінде орындауға бағытталған.
