Қазақстанның арнайы экономикалық аймақтарына 11,5 трлн теңге инвестиция тартылды. Елдегі 18 арнайы экономикалық аймақта 561 жоба іске асырылып, 38 мыңнан астам жұмыс орны ашылды. Өндірілген өнімнің жалпы құны 15,9 трлн теңгеге жетті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл көрсеткіштер арнайы экономикалық аймақтардың Қазақстан өнеркәсібіндегі рөлінің артып келе жатқанын көрсетеді. Мұнда мұнай-химия, металлургия, машина жасау, тоқыма өнеркәсібі және ауыл шаруашылығы шикізатын терең өңдеу бағытындағы кәсіпорындар дамып жатыр.
Қазақстанда 18 арнайы экономикалық аймақ жұмыс істейді
Елімізде бүгінде 18 арнайы экономикалық аймақ бар. Оның төртеуі 2025–2026 жылдары құрылған.
Мұндай аймақтардың негізгі мақсаты — ірі инвестициялық жобаларды іске асыруға қолайлы жағдай жасау.
Кәсіпорындарға инженерлік инфрақұрылым мен мемлекеттік қолдау тетіктері ұсынылады. Бұл жаңа өндірістерді іске қосуға, заманауи технологияларды енгізуге және өнім экспортын кеңейтуге мүмкіндік береді.
Қазіргі уақытта АЭА аумақтарында жүзеге асырылған 561 инвестициялық жобаның нәтижесінде 15,9 трлн теңгенің өнімі өндірілген.
Оның 1,1 трлн теңгесі экспортқа тиесілі.
Бұл арнайы экономикалық аймақтарда шығарылатын өнімнің бір бөлігі шетелдік нарықтарға жеткізіліп жатқанын білдіреді.
Атырауда жылына 500 мың тонна полипропилен өндіріледі
Қазақстандағы ірі индустриялық жобалардың бірі Атырау облысындағы «Ұлттық индустриялық мұнай-химия технопаркі» арнайы экономикалық аймағында орналасқан.
Мұнда Kazakhstan Petrochemical Industries Inc. (KPI) газ-химия кешені жұмыс істейді.
Кәсіпорын Қазақстанда газ-химия өндірісін дамытуға және мұнай-газ химиясы кластерін қалыптастыруға бағытталған.
Зауыттың жобалық қуаты жылына 500 мың тонна полипропилен өндіруге мүмкіндік береді.
Полипропилен өнеркәсіптің көптеген саласында қолданылатын маңызды шикізат саналады. Одан қаптама материалдары, тұрмыстық бұйымдар, құбырлар және басқа да өнімдер жасауға болады.
2026 жылдың бірінші жартыжылдығында KPI кешенінде 366,2 млрд теңгенің өнімі өндірілген.
Бұл өндіріс ішкі нарықты қамтамасыз етумен қатар, Қазақстанның экспорттық мүмкіндіктерін кеңейтуге бағытталған.
Астанада 8,8 трлн теңгеден астам алтын мен күміс өңделді
«Астана – жаңа қала» арнайы экономикалық аймағында «Тау-Кен Алтын» кәсіпорны жұмыс істейді.
Бұл Қазақстандағы бағалы металдарды өңдеудің маңызды өндірістік нысандарының бірі.
Зауыттың жылдық жобалық қуаты 25 тонна тазартылған алтын және 50 тонна күміс өндіруге жетеді.
Кәсіпорынның жұмысы бағалы металдарды ел ішінде өңдеу мүмкіндігін кеңейтті.
Бүгінгі таңда зауытта өндірілген өнімнің жалпы құны 8,8 трлн теңгеден асқан.
Бұл көрсеткіш кәсіпорынның металлургия саласындағы ауқымын сипаттайды.
Бағалы металдарды Қазақстан аумағында өңдеу шикізатты тереңірек қайта өңдеуге және өндірістік құзыреттерді дамытуға мүмкіндік береді.
Қарағандыда жылына 30 мың тонна құбыр шығарылады
«Сарыарқа» арнайы экономикалық аймағында «СМИТ Орталық Азия» кәсіпорны жұмыс істейді.
Зауыт жылу оқшаулағыш құбыр жүйелерін, құбырлар мен фитингтерді өндіруге маманданған.
Бұл өнімдер мұнай-газ, коммуналдық шаруашылық және энергетика салаларында қолданылады.
Кәсіпорынның жобалық қуаты жылына 30 мың тонна өнім өндіруге мүмкіндік береді.
Өндірілген өнімнің жалпы құны 33,64 млрд теңгені құраған.
Мұндай кәсіпорындардың дамуы инфрақұрылымдық жобаларды отандық өндірісте шығарылатын материалдармен қамтамасыз етуге ықпал етеді.
Түркістанда мақтадан дайын тоқыма өнімі шығарылады
Түркістан облысындағы Turan арнайы экономикалық аймағында «Түркістан тоқыма» кәсіпорны мақта-тоқыма кешенін дамытып жатыр.
Жоба Lihua Group қатысуымен жүзеге асырылуда.
2025 жылдың желтоқсанында өндірістің бірінші кезеңі іске қосылып, 430 жұмыс орны құрылған.
Кешен толық жобалық қуатына шыққан кезде жылына 11,4 мың тонна иірілген жіп, 47,3 млн шаршы метр мата, 2 млн төсек-орын жиынтығы және 4 млн көрпе өндіру жоспарланған.
Жобаның басты ерекшелігі — отандық мақтаны тек шикізат ретінде сатумен шектелмей, оны дайын өнімге дейін өңдеу мүмкіндігі.
Бұл Қазақстанда қосылған құны жоғары тоқыма өнімдерін өндіруге және экспорттық жеткізілімдерді ұлғайтуға жол ашады.
Жамбыл облысында 500 мың тонна жүгері өңдейтін зауыт ашылды
Жамбыл облысындағы Jibek Joly арнайы экономикалық аймағында Shengtai Biotech кәсіпорнының жүгеріні терең өңдеу зауытының бірінші кезеңі іске қосылды.
Жоба Fufeng Group қатысуымен жүзеге асырылып жатыр.
Бірінші кезеңнің өндірістік қуаты жылына 500 мың тонна жүгері өңдеуге жетеді.
Кәсіпорында крахмал, аминқышқылдары және жемшөп қоспаларын өндіру көзделген.
Бұл өнімдер ауыл шаруашылығы шикізатын терең өңдеудің маңызды бағыттарына жатады.
Жобаның барлық кезеңі жүзеге асырылған жағдайда шамамен 1,5 мың тұрақты жұмыс орны құрылады деп жоспарланып отыр.
Зауыттың дамуы отандық ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу көлемін арттырып, экспортқа шығарылатын тауар түрлерін кеңейтуге мүмкіндік беруі мүмкін.
Арнайы экономикалық аймақтар экономикаға не береді?
Қазақстандағы арнайы экономикалық аймақтар ірі инвестицияларды тартумен қатар, өнеркәсіп құрылымын әртараптандыруға бағытталған.
Атырауда мұнай-химия, Астанада бағалы металдарды өңдеу, Қарағандыда өнеркәсіптік құбырлар өндірісі, Түркістанда тоқыма, Жамбыл облысында агроөнеркәсіптік өңдеу дамып жатыр.
Бұл жобалардың ортақ ерекшелігі — шикізатты ел ішінде өңдеу және қосылған құны жоғары өнім шығару.
Арнайы экономикалық аймақтарда 38 мыңнан астам жұмыс орнының ашылуы да өндірістік жобалардың әлеуметтік-экономикалық маңызын көрсетеді.
Дегенмен алдағы кезеңде инвестиция көлемімен қатар, кәсіпорындардың нақты өндірістік нәтижелері, экспорттық көрсеткіштері және жұмыс орындарының тұрақтылығы маңызды болмақ.
Қазақстанда арнайы экономикалық және индустриялық аймақтардың қызметін QazIndustry үйлестіреді.
Бұған дейін біз Қазақстандағы арнайы экономикалық аймақтардың инвестициялық әлеуеті және отандық өндірісті қолдау туралы жазған едік. Сол кезде АЭА-ға тартылған инвестиция 11,1 трлн теңгеден асқаны хабарланған болатын. Жаңа мәлімет бойынша бұл көрсеткіш 11,5 трлн теңгеге жетті.
