Қазақстандықтардың дербес деректері сақталған серверлер қалыпты жұмыс істеп тұр. «Яндекс» сервистеріндегі ақауларға байланысты Қазақстанның цифрлық даму саласына жауапты министрлігі деректерді сақтайтын инфрақұрылымның жағдайын түсіндірді. Ведомствоның мәліметінше, қазақстандық пайдаланушылардың дербес деректеріне арналған серверлер ел аумағында орналасқан және штаттық режимде жұмыс істеп тұр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Алайда бұл «Яндекс» платформасының барлық қызметі Қазақстан аумағындағы инфрақұрылым арқылы дербес жұмыс істейді дегенді білдірмейді. Такси шақыру және жеткізу қызметтерін қамтамасыз ететін кейбір техникалық компоненттер шетелде орналасқан.
Дербес деректер Қазақстанда сақталады
Министрлік «Яндекс» сервистерінің жұмысындағы іркілістер цифрлық платформалардың сенімділігіне қатысты сұрақтар туғызғанын атап өтті.
Ведомство қазақстандық пайдаланушылардың дербес деректерін сақтауға арналған серверлердің ел ішінде орналасқанын және қалыпты жұмыс істеп тұрғанын растады.
Дегенмен деректерді сақтау жүйесі мен сервистердің күнделікті жұмысын қамтамасыз ететін технологиялық инфрақұрылым бір нәрсе емес.
Яғни дербес деректер Қазақстанда сақталғанымен, такси мен жеткізу қызметтерінің жұмысы шетелде орналасқан жекелеген техникалық компоненттерге тәуелді болуы мүмкін.
«Яндекс» сервистеріндегі ақау нені көрсетті?
Қалыптасқан жағдай цифрлық платформалардың тұрақтылығы тек деректерді қай елде сақтайтынына байланысты емес екенін көрсетті.
Министрлік екі маңызды міндетті бөліп қарастырады:
- Қазақстандық пайдаланушылардың дербес деректерін ел аумағында сақтау;
- Цифрлық платформалардың үздіксіз әрі тұрақты жұмысын қамтамасыз ету.
Бұл міндеттер өзара байланысты болғанымен, әрқайсысы жеке техникалық және ұйымдастырушылық шешімдерді талап етеді.
Мысалы, деректерді сақтайтын серверлер қалыпты жұмыс істеп тұрған жағдайда да, қызмет көрсетуге қажетті басқа компоненттердегі ақау пайдаланушылардың тапсырыс беруіне немесе сервисті пайдалануына кедергі келтіруі мүмкін.
«Яндекс» жұмысын қалпына келтіріп жатыр
Қазіргі уақытта компания сервистердің жұмысын қалпына келтіру шараларын жүргізіп жатыр.
Министрлік «Яндекс» компаниясымен және Қазақстандағы инфрақұрылымдық ұйымдармен өзара әрекеттесіп, қажетті қолдау көрсету мәселелерін пысықтауда.
Ведомство қалпына келтіру жұмыстарының нақты қашан аяқталатынын хабарлаған жоқ. Сондай-ақ іркілістің түпкілікті техникалық себебі туралы мәлімет келтірілмеді.
Басқа такси және жеткізу сервистеріне де назар аударылды
Министрлік тек «Яндекс» платформасымен шектелмей, балама сервистердің тұрақтылығына да көңіл бөліп отыр.
Такси және жеткізу қызметтерін ұсынатын басқа платформалардың жүктеме артқан жағдайда да үздіксіз жұмыс істеуін қамтамасыз ету бағытында тиісті шаралар жүргізіліп жатыр.
Бұл маңызды, өйткені бір ірі сервистің жұмысында қиындық туындаса, пайдаланушылар басқа қосымшаларға ауысуы мүмкін. Мұндай жағдайда балама платформалардың инфрақұрылымы қосымша жүктемеге дайын болуы қажет.
Қазақстандық пайдаланушылар үшін не маңызды?
Министрліктің түсіндірмесіндегі негізгі мәселе – дербес деректердің сақталуы мен цифрлық сервистердің қолжетімділігін ажырата білу.
Қазіргі мәлімет бойынша, Қазақстандағы деректерді сақтау серверлері қалыпты жұмыс істеп тұр. Алайда бұл такси және жеткізу қызметтерінің барлық техникалық жүйесі толық қалпына келді дегенді білдірмейді.
Сондықтан алдағы уақытта цифрлық платформалардың тұрақтылығы, шетелдік инфрақұрылымға тәуелділігі және ақау кезінде балама қызметтердің қолжетімді болуы маңызды мәселелердің бірі болып қала береді.
Бұған дейін біз Қазақстандағы «Яндекс Такси» қызметіне сұраныстың 2025 жылы 19%-ға артқаны туралы жазған едік. Компания деректері бойынша, сол кезеңде сервиспен жұмыс істейтін белсенді жүргізушілер саны да 5%-ға өскен. Бұл көрсеткіштер такси платформаларының күнделікті көлік қызметіндегі рөлін сипаттайды.
