50 миллион теңге сарапқа салынады. 12 қазанда Атырауда басталған Atyrau Open 2026 халықаралық шахмат фестиваліне 23 елден 200-ден астам шахматшы өтініш берді. Әлемге танымал гроссмейстерлер мен жас таланттар бас қосқан жарыс классикалық шахматтан Қазақстан кубогының финалына іріктеудің шешуші кезеңі болмақ. Қазақстан шахмат федерациясының ресми күнтізбесіне сәйкес, негізгі турнир 20 қазанда аяқталады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Фестивальдің басты ерекшелігі — жүлде қорының көлемі ғана емес. Мұнда әлем чемпиондығына таласқан тәжірибелі ойыншылар, халықаралық турнирлердің жеңімпаздары және қазақстандық жас шахматшылар бір тақта басында кездеседі.
Атырауға 23 елден шахматшылар жиналды
Фестивальдің салтанатты ашылуы «Атырау» көрме орталығында өтті.
Атырау облысының әкімі Болат Ақшолақов халықаралық жарыстың өңірдегі шахмат қозғалысын дамытуға және жас спортшыларды қолдауға ықпал ететінін айтты.
«Бүгін Атырауға әлемнің жиырмадан астам елінен шахматшылар жиналды. Бұл біз үшін үлкен құрмет және спорттағы халықаралық ынтымақтастықты нығайтатын маңызды оқиға. Шахмат ойындары — терең ойлауды, стратегиялық көзқарасты, шыдамдылық пен табандылықты талап ететін бірегей спорт түрі. Ол адамдарды мақсат қоюға, әр жүрісті алдын ала болжауға және салмақты шешім қабылдауға үйретеді. Сондықтан шахматты насихаттауды өскелең ұрпақтың зияткерлік әлеуетін нығайтудың негізгі басымдықтарының бірі ретінде қарастыру керек. Атырау өңірі бұқаралық спортты дамытуға, балалар мен жасөспірімдердің спорттық іс-шараларға қатысуын ынталандыруға және дарынды спортшыларды қолдауға ерекше назар аударады. Шахмат осы бастамаларда ерекше орын алады. Осындай халықаралық жарыстарды өткізу арқылы біз Атырау өңірінің спорттық әлеуетін нығайтып, оның халықаралық беделін одан әрі арттырамыз. Қонақжай Атырау әрқашан жаңа идеяларға, шабыттандыратын бастамаларға, достық пен ынтымақтастыққа ашық», — деді Атырау облысының әкімі Болат Ақшолақов.
Фестиваль Masters және Open деп аталатын екі турнирден тұрады.
Негізгі Masters санатында әлемнің әртүрлі елінен келген 108 шахматшы бақ сынайды. Олардың 32-сі — гроссмейстер.
Қазақстан шахмат федерациясының бірінші вице-президенті Дармен Садвакасов жарыстың отандық спортшылар үшін үлкен мүмкіндік екенін атап өтті.
«Бүгін біз өте маңызды турнирдің басталуы қарсаңында тұрмыз — бұл Қазақстан Кубогы Atyrau Open, 32 гроссмейстер қатысатын ашық турнир. Әрине, мұнда өте күшті, белгілі шахматшылардың болуы бізді қуантады. Бұл Шамсиддин Вохидов — Өзбекстан құрамасы құрамында шахмат олимпиадасының екі дүркін чемпионы. Бұл әлемдік шахматтың аңызы Гата Камский. Бұл басқа да өте белгілі шахматшылар. Әрине, біздің қазақстандық шахматшылар үшін бұл өте жоғары деңгейде ойнауға, халықаралық шебер, гроссмейстер атағын алуға, халықаралық рейтингін көтеруге тамаша мүмкіндік болады. Жалпы, меніңше, бұл бүкіл Атырау үшін үлкен шахмат мерекесі. Жарыстар дәстүрлі болады деп үміттенеміз. Атырау облысының әкімдігіне қолдауы үшін үлкен алғысымызды білдіреміз. Қазақстан шахмат федерациясымен және серіктестеріміз Freedom компаниялар тобымен бірлесіп, біз 20 қазанға дейін Атырауда өтетін өте жақсы іс-шара ұйымдастырдық деп ойлаймын», — деп санайды Қазақстан шахмат федерациясының бірінші вице-президенті Дармен Садвакасов.
Гата Камский мен рейтинг көшбасшылары Атырауда ойнайды
Masters турнирінің бастапқы тізімін Эло рейтингі 2600 ұпайдан жоғары төрт шахматшы бастап тұр.
- Шамсиддин Вохидов, Өзбекстан — 2649 ұпай.
- Леон Люк Мендонка, Үндістан — 2629 ұпай.
- Адитья Миттал, Үндістан — 2621 ұпай.
- Пранав Ананд, Үндістан — 2606 ұпай.
Шамсиддин Вохидов — Өзбекстан құрамасының белгілі ойыншыларының бірі. Ал Адитья Миттал Қазақстан кубогының 2025 жылғы үшінші кезеңінде жеңіске жетіп, финалдық турнирде қола жүлде алған.
Вохидов Атырауға алғаш рет келгенін айтты.
«Қазақстанда мен көп рет болдым, бірақ Атырауда — алғаш рет. Турнирге қатысуға өте қуаныштымын. Қатысушылар құрамы өте күшті деп ойлаймын, қызықты күрес болады. Жақсы турнир болады», — деп санайды Шамсиддин Вохидов.
Жарыстың ең танымал қатысушыларының бірі — 52 жастағы Гата Камский. Ол кезінде әлем чемпионы атағы үшін таласқан.
Сондай-ақ Атырауға Аркадий Найдич, Баадур Джобава және Санан Сюгиров келді. Бұл гроссмейстерлердің әрқайсысы мансабында Эло рейтингінің 2700 ұпайлық межесінен асқан.
Қатысушылар арасында 2022 жылы Өзбекстан құрамасымен шахмат олимпиадасында жеңіске жеткен әрі жеке алтын медаль алған Жахонгир Вахидов та бар.
Қазақстан намысын кімдер қорғайды?
Атыраудағы халықаралық жарыс қазақстандық шахматшыларға тәжірибелі қарсыластармен ойнауға мүмкіндік береді.
Еліміздің атынан Самарқандтағы шахмат олимпиадасына қатысқан Алдияр Ансат өнер көрсетеді.
Сонымен қатар жүлделі орындар үшін мына спортшылар таласады:
- Қазыбек Нөгербек.
- Әлішер Сүлейменов.
- Мұртас Қажғалеев.
- Арыстанбек Уразаев.
- Иманғали Ахилбай.
Жас шахматшылардың өнеріне де ерекше назар аударылып отыр.
Қатысушылар арасында Қазақстан тарихындағы ең жас гроссмейстер, 16 жасқа дейінгі жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионы Эдгар Мамедов бар.
Сондай-ақ 14 жастағы халықаралық шебер, жасөспірімдер арасындағы екі дүркін әлем чемпионы Марк Смирнов жарысқа қатысады.
Мұндай деңгейдегі турнир жас ойыншылар үшін халықаралық рейтингін көтеруге, тәжірибе жинауға және шахматтық атақтарға қажетті нормативтерді орындауға мүмкіндік береді.
Әйелдер арасындағы жүлделерге кімдер таласады?
Әйелдер арасындағы жүлделер үшін Қазақстан атынан Лия Құрманғалиева, Әсел Серікбай және елдің қазіргі чемпионы Зарина Нұрғалиева бақ сынайды.
Зарина Нұрғалиева — шахмат олимпиадасының күміс жүлдегері.
Олардың қарсыластары арасында Үндістаннан келген Вантика Агравал мен Сирин Кальяни, сондай-ақ Иран өкілі Мелика Мохаммади бар.
«Атырауда мұндай ауқымды турнирлер өтіп жатқанына өте қуаныштымын және шахмат Атырауда одан әрі дамиды деп үміттенемін. Мен бар күшімді салып, жақсы ойнауға тырысамын», — дейді Зарина Нұрғалиева.
50 миллион теңге қалай бөлінеді?
Atyrau Open 2026 фестивалінің жалпы кепілдендірілген жүлде қоры 50 миллион теңгені құрайды.
Оның 45 миллион теңгесі Masters турниріне бөлінген.
Басты жүлделер:
- Бірінші орын — 9 миллион теңге.
- Екінші орын — 7 миллион теңге.
- Үшінші орын — 5 миллион теңге.
Open турнирінің жүлде қоры — 5 миллион теңге.
Бұл санатқа рейтингі 2400 ұпайға дейінгі шахматшылар қатыса алады. Жеңімпазға 1 миллион 350 мың теңге беріледі.
Осылайша фестивальде әлемдік деңгейдегі гроссмейстерлермен қатар, рейтингі төменірек спортшыларға да жүлде үшін күресуге жағдай жасалған.
Қазақстан кубогының финалына кімдер өтеді?
Atyrau Open — классикалық шахматтан Қазақстан кубогының финалына іріктейтін үш кезеңнің соңғысы.
Алғашқы екі кезең Ақтөбе мен Өскеменде өтті.
Олардың жеңімпаздары америкалық гроссмейстер Эндрю Хонг және Андрей Есипенко болды.
Үш кезеңнің қорытындысы бойынша ең көп есептік ұпай жинаған алты ер және алты әйел финалға тікелей жолдама алады.
Әр санаттағы тағы алты қатысушы Қазақстан шахмат федерациясы Президиумының шешімімен, Бапкерлік кеңестің ұсыныстары негізінде анықталады.
Осылайша финалда 12 ер және 12 әйел шахматшы бақ сынайды.
Kazakhstan Chess Cup 2026 финалы 1–13 желтоқсан аралығында өтеді. Қатысушылар айналма жүйе бойынша ойнайды.
Атыраудағы жарыстың нәтижесі көптеген шахматшы үшін шешуші болмақ. Себебі дәл осы кезеңде жиналған ұпайлар желтоқсандағы финалға жолдама алу мүмкіндігіне әсер етеді.
Тоғыз тур: жарыс қандай жүйемен өтеді?
Atyrau Open 2026 негізгі жарыстары 12–20 қазан аралығына жоспарланған.
Қатысушылар швейцариялық жүйе бойынша тоғыз тур өткізеді.
Классикалық уақыт бақылауы қолданылады: әр ойыншыға партия үшін 90 минут беріледі және әр жүрістен кейін 30 секунд қосылады.
Masters турнирі FIDE Circuit 2026–2027 сериясына да кіреді.
Бұл серияның нәтижелері Үміткерлер турниріне қатысу құқығы үшін күресте есепке алынады.
Сондықтан Атыраудағы ойындардың халықаралық рейтинг пен Қазақстан кубогының қорытынды есебінен бөлек, әлемдік шахмат күнтізбесі үшін де маңызы бар.
Балалар турнирі мен шахмат бапкерлеріне арналған семинар
Негізгі жарыстардан бөлек, ұйымдастырушылар шахмат әуесқойларына арналған бірнеше іс-шара дайындады.
- 16 қазан — 10 жасқа дейінгі балалар арасында блиц турнирі.
- 17–18 қазан — шахмат бапкерлері мен оқытушыларына арналған семинар.
- 20 қазан — Х. Досмұхамедов атындағы Атырау университетінде Г. А. Айдаралиевтің құрметіне шахмат кабинетінің ашылуы.
- 21 қазан — гроссмейстерлердің бір мезгілде ойнау сеансы.
Бапкерлер семинарына гроссмейстер Алексей Филипов пен бапкер К. Жұмадуллаев қатысады.
Бұл іс-шаралар кәсіби шахматшылармен қатар балаларды, жаттықтырушыларды және шахматқа қызығатын тұрғындарды қамтиды.
Атыраудағы фестивальді кім ұйымдастырды?
Турнирді Атырау облысының әкімдігі, облыстық дене шынықтыру, спорт және туризм басқармасы және Қазақстан шахмат федерациясы ұйымдастырды.
Жарыс Freedom компаниялар тобының қолдауымен өтуде.
Серіктестер қатарында KSI PetroGasServices, Dalaro Overseas Limited, BI Group, ELEVATE және INFINITY GROUP бар.
Ақпараттық серіктестер ретінде Бірінші арна Еуразия, ÚLT, DKN (Деловой Қазақстан), BES.media, SPORTINFORM, SPORT+, QAZAQSTAN, QAZSPORT, NEWTIMES, KURSIV және Chessno говоря көрсетілген.
Неліктен Atyrau Open маңызды?
Фестиваль Қазақстандағы шахмат маусымының маңызды кезеңдерінің бірі болып отыр.
Біріншіден, ол Қазақстан кубогының финалистерін анықтауға ықпал етеді. Екіншіден, отандық шахматшылар әлемдік деңгейдегі қарсыластармен кездесуге мүмкіндік алады.
Үшіншіден, Атыраудағы халықаралық жарыс өңірде шахматты кеңінен насихаттауға және жас таланттардың дамуына жағдай жасайды.
20 қазанда негізгі тоғыз тур аяқталып, жеңімпаздар анықталады. Ал Қазақстан кубогының басты трофейлері үшін шешуші бәсеке желтоқсанда өтеді.
Бұған дейін біз Өскеменде өткен Oskemen Open 2026 халықаралық шахмат фестивалінің қорытындысы туралы жазған едік. Ол Қазақстан кубогының екінші кезеңі болды. Masters турнирінде Андрей Есипенко жеңіске жетіп, 9 миллион теңге бас жүлдені иеленді. Енді Атыраудағы үшінші кезең желтоқсандағы финалға жолдама алатын шахматшыларды анықтауға мүмкіндік береді.
