Қарағандылық мұғалім республикалық шахмат турнирінде жеңіске жетті. Астанада өткен «Зияткер ұстаз» блиц-турнирінің финалында Әшей Ниғами бас жүлдені иеленіп, 150 мың теңге сыйақы алды. Қазақстанның әр өңірінен келген 100 бастауыш сынып мұғалімі қатысқан жарыстың жалпы жүлде қоры 2 миллион теңгені құрады. Қазақстан шахмат федерациясы тіркеген турнир елімізде мектеп шахматын дамытуға бағытталған «Білім берудегі шахмат» бағдарламасы аясында ұйымдастырылды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Үшінші жыл қатарынан өтіп жатқан додаға өңірлік іріктеу кезеңдерінен сүрінбей өткен педагогтер қатысты. Олардың барлығы өз мектептерінде оқушыларға шахмат үйретеді. Бұл жолы ұстаздар шәкірттерінің емес, өздерінің шахмат тақтасындағы шеберлігін сынға салды.
2 миллион теңге жүлде: үздік ондыққа кімдер енді?
Турнир Қазақстан шахмат федерациясының ұйымдастыруымен, Freedom холдингі мен Қазақстан спорт ұлттық университетінің қолдауымен өтті.
Жарыс қорытындысында Қарағанды облысының өкілі Әшей Ниғами чемпион атанды. Екінші орынды Алматы қаласынан келген Жұлдыз Есенбаева, үшінші орынды Павлодар облысының өкілі Виктория Серебрякова иеленді.
Үздік ондыққа енген мұғалімдер:
- 1-орын – Әшей Ниғами, Қарағанды облысы;
- 2-орын – Жұлдыз Есенбаева, Алматы қаласы;
- 3-орын – Виктория Серебрякова, Павлодар облысы;
- 4-орын – Бахытгүл Бижанова, Ақтөбе облысы;
- 5-орын – Диана Копабаева, Астана қаласы;
- 6-орын – Амандық Зейнуллин, Солтүстік Қазақстан облысы;
- 7-орын – Гүлбаршын Кенжеғалиева, Атырау облысы;
- 8-орын – Ұлжан Азаматқызы, Алматы облысы;
- 9-орын – Бахытберд Халыхбай, Ақмола облысы;
- 10-орын – Замира Куванова, Маңғыстау облысы.
Бұдан бөлек, өңірлерден келген үздік педагогтер арнайы номинациялар бойынша марапатталды. Олардың әрқайсысына 50 мың теңгеден сыйақы берілді.
Елу жастан асқан мұғалімдер арасындағы «Тәжірибе мен даналық» номинациясын Қызылорда облысының өкілі Ажаркүл Абдуллаева жеңіп алды.
Қазақстанда 133 мыңнан астам оқушы шахмат үйреніп жүр
«Зияткер ұстаз» турнирі елімізде ауқымы кеңейіп келе жатқан «Білім берудегі шахмат» бағдарламасының бір бөлігі саналады.
Қазір бағдарлама Қазақстандағы 2 509 мектепті, 133 812 оқушыны және 5 мыңнан астам педагогті қамтиды.
Жоба Қазақстан шахмат федерациясы мен ҚР Оқу-ағарту министрлігінің бірлескен жұмысы арқылы жүзеге асырылып жатыр.
Бағдарламаның негізгі мақсаты – бастауыш сынып оқушыларына шахмат үйрету арқылы олардың логикалық ойлауын, зейінін, шыдамдылығын және шешім қабылдау дағдыларын дамытуға ықпал ету.
Оқу-ағарту министрлігі Орта білім комитеті төрағасының орынбасары Жомарт Карамбаев жобаны алдағы уақытта да дамыту жоспарланып отырғанын айтты.
«Қазіргі цифрлық дәуірде, балалардың интернет пен гаджеттерге тәуелді кезеңінде бұл ойын олардағы сабырлылық пен сын тұрғысынан ойлау дағдыларын қалыптастыруға аса зор септігін тигізеді. Сондықтан министрлік бұл жобаны болашақта да дамытуды жоспарлап отыр», – деді ҚР Оқу-ағарту министрлігі Орта білім комитеті төрағасының орынбасары Жомарт Карамбаев.
Шахмат оқытылатын мектептердің 65%-ға жуығы ауылда
Бағдарламаның маңызды ерекшеліктерінің бірі – ауыл мектептеріне басымдық берілуі.
Қазір шахмат пәні оқытылатын 2 509 мектептің 1 623-і ауылдық жерлерде орналасқан. Қалған 886 мектеп қалаларда жұмыс істейді.
Демек, бағдарламаға қатысатын мектептердің шамамен 64,7%-ы ауылдық елді мекендерге тиесілі.
Бұл шалғай өңірлердегі балаларға шахматты мектеп қабырғасында үйренуге мүмкіндік береді. Сонымен бірге ауыл мұғалімдерінің кәсіби дайындығын арттыру мәселесі де назарда тұр.
42 мектептен 2 509 мектепке дейін: бағдарлама қалай өсті?
Қазақстан шахмат федерациясының вице-президенті Марат Есенов мектеп шахматын дамыту жұмыстарының нәтижелеріне тоқталды.
Оның айтуынша, 2023 жылы басталған бағдарлама алғашқы кезеңде небәрі 42 мектеп пен мыңға жуық оқушыны қамтыған.
Қазір мектептер саны 2 509-ға, ал оқушылар саны 133 812-ге жетті. Яғни бастапқы көрсеткішпен салыстырғанда мектептер саны шамамен 60 есе, ал оқушылар саны 130 еседен астам өскен.
Марат Есенов мұғалімдерді даярлау жүйесін кеңейту жұмыстары жалғасып жатқанын атап өтті.
«Бүгінде біз болашақ шахмат оқытушыларын даярлайтын педагогикалық жоғары оқу орындарымен тығыз жұмыс істейміз. Бұл бағыт бойынша қазірдің өзінде 744 студент білім алуда. Елімізде жеті мыңнан астам мектеп бар, демек, бағдарламаны әрі қарай өркендетуге әлеуетіміз зор. Сондай-ақ біз өз тәжірибемізді өзге ұлттық федерациялармен де бөлісіп келеміз. Караша айында Алматы қаласында білім беру саласындағы шахматқа арналған халықаралық конференция өтеді», – деді Марат Есенов.
Осылайша, педагогикалық жоғары оқу орындарында болашақ шахмат мұғалімдерін даярлау да жүйелі бағытқа айналып келеді.
744 студент шахмат мұғалімі болуға дайындалып жатыр
Мектеп шахматының кеңеюі білікті педагогтерге деген қажеттілікті арттырады.
Қазір педагогикалық жоғары оқу орындарында осы бағыт бойынша 744 студент білім алып жатыр. Олар болашақта мектептердегі шахмат сабақтарын жүргізуге қажетті кәсіби дайындықтан өтуде.
Қазақстанда жеті мыңнан астам мектеп бар екенін ескерсек, бағдарламаны одан әрі кеңейтуге мүмкіндік сақталып отыр.
Дегенмен жаңа мектептерді қамту үшін мұғалімдердің дайындығы, оқу бағдарламалары және ұйымдастырушылық қолдау қатар дамуы қажет.
Марат Есеновтің айтуынша, Қазақстан шахмат федерациясы өз тәжірибесін басқа елдердің ұлттық федерацияларымен де бөлісіп келеді. Ал қараша айында Алматыда білім беру саласындағы шахматқа арналған халықаралық конференция өткізу жоспарланған.
«Бұл турнир бізге үлкен орта сыйлайды»
«Зияткер ұстаз» жарысы педагогтер үшін тек спорттық бәсеке емес, кәсіби тәжірибе алмасу алаңына да айналған.
Астана қаласының үздік педагогі атанған Ыбырай Алтынсарин атындағы мектеп-гимназияның бастауыш сынып мұғалімі Меруерт Темірова турнирдің ұстаздар арасындағы байланысты нығайтып отырғанын айтты.
«Біз тек балаларды оқытып қоймай, өзіміз де бұл бағытта үздіксіз дамуымыз қажет. Бұл турнир бізге тек жеңіс пен жетістік емес, үлкен орта сыйлайды. Үш жылдан бері ұйымдастырылып келе жатқан бұл сайысқа жыл сайын келетін қатысушылардың арасында берік достық қалыптасты», – дейді турнир қорытындысы бойынша Астана қаласының үздік педагогі атанған Ыбырай Алтынсарин атындағы мектеп-гимназияның бастауыш сынып мұғалімі Меруерт Темірова.
Көптеген қатысушы үшін республикалық финалға қатысу жыл сайынғы дәстүрге айналған.
Мәселен, Семей қаласындағы №27 мектептің мұғалімі Орынтай Сарқытбекова былтыр жетінші орын алған. Биыл ол қайта қатысып, Абай облысының үздік педагогі атанды.
«Әріптестерімді осындай турнирлерге белсене қатысуға шақырамын. Тек оқушыларды оқытып қоймай, өздеріңіз де дамып, алға ұмтылыңыздар, мүмкіндіктеріңізді көрсетіңіздер!» – дейді ұстаз.
Мектеп шахматының келесі міндеті қандай?
Астанадағы турнир Қазақстанда шахматты оқыту тек балалармен шектелмейтінін көрсетті. Мұғалімдердің өздері де жарыстарға қатысып, ойын шеберлігін жетілдіріп, әріптестерімен тәжірибе алмасып жүр.
Бүгінде бағдарлама 133 мыңнан астам оқушыны қамтығанымен, елдегі мектептердің едәуір бөлігі әлі оған қосылған жоқ.
Сондықтан алдағы міндеттердің бірі – шахматты жаңа білім беру ұйымдарына енгізумен қатар, мұғалімдердің кәсіби дайындығын және сабақ беру сапасын дамыту.
Бұған дейін біз Қазақстанның 2 500-ден астам мектебінде шахмат оқытылатыны және 5 886 бастауыш сынып мұғалімінің арнайы даярлықтан өткені туралы жазған едік. Бұл жұмыс мектеп шахматын кеңейтуге және педагогтердің біліктілігін жүйелі түрде арттыруға бағытталған.
