ЕАЭО-да экспорттық тауарларға ортақ талаптар бекітілді. Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесі тауарлардың шыққан елін анықтау және электротехникалық өнімдерді таңбалау жөнінде жаңа шешімдер қабылдады. Бұл туралы Қазақстан Үкіметінің ресми ақпараттық ресурсында хабарланды.
2026 жылғы 4 қарашада жарияланған ақпаратқа сәйкес, ЕЭК Кеңесінің отырысы онлайн форматта өтті. Қазақстан делегациясын Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин басқарды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қабылданған шешімдер Қазақстан үшін екі бағытта маңызды. Біріншісі – экспортталатын тауарлардың шығу тегін бақылау тәртібін біріздендіру. Екіншісі – электротехникалық өнімдерді цифрлық таңбалауға ортақ талаптар қалыптастыру.
Экспорттық тауарлардың шыққан елін анықтау тәртібі өзгереді
ЕЭК Кеңесі ЕАЭО аумағынан тыс мемлекеттерге экспортталатын және арнайы реттеу шаралары қолданылатын тауарлардың шыққан елін анықтаудың бірыңғай ережелерін бекітті.
Жаңа тәртіп Қазақстан, Ресей, Беларусь, Қырғызстан және Армения үшін ортақ болады. Құжатта өнімнің қай елде өндірілгенін анықтау, оны растау және кеден органдарының ақпарат алмасу тәртібі қарастырылған.
Мұндағы негізгі мақсат – бір мемлекет енгізген экспорттық шектеулерді ЕАЭО-ның басқа елдері арқылы айналып өтуге жол бермеу.
Мәселен, белгілі бір тауарды экспорттауға шектеу қойылған жағдайда оның басқа мемлекет арқылы жеткізілуі тауардың шыққан елін өзгертпейді. Жаңа ережелер осындай жағдайларда өнімнің нақты шығу тегін анықтауға мүмкіндік береді.
Экспорттаушыларға электронды сертификаттар қолжетімді болады
Тауардың шыққан елін растау үшін арнайы сертификаттар пайдаланылады. Мұндай құжаттарды тұрақты түрде шығарылатын өнімдерге де рәсімдеуге болады.
Сонымен қатар сертификаттарды электронды түрде растау және тексеру мүмкіндігі қарастырылған.
Бұл өзгеріс экспорттаушылар мен кеден органдары арасындағы ақпарат алмасуды жеңілдетуге бағытталған. Электронды тексеру құжаттардың дұрыстығын анықтау процесін жеделдетуге мүмкіндік береді.
Қазақстандық кәсіпорындар үшін бірыңғай ережелердің тағы бір маңызы бар. Олар ЕАЭО нарығында жұмыс істейтін өндірушілерге тауардың шыққан елін растаудың ортақ тәртібін ұсынады.
Дегенмен жаңа талаптардың нақты қолданылуы экспортталатын өнім түріне және оған қатысты реттеу шараларына байланысты болады.
Электр тауарларын таңбалау: қандай өнімдер қамтылады?
Отырыста электротехникалық өнімдердің, жарықтандыру жабдықтары мен баспа схемаларының жекелеген түрлерін таңбалау мәселесі де келісілді.
Жаңа талаптар қарастырылған өнімдер қатарында:
- Электр тогын түзеткіштер.
- Тасымалды электр шамдары.
- Қыздыру шамдары.
- Жарықтандыру құрылғылары.
- Баспа схемаларының жекелеген түрлері.
- Басқа да электротехникалық өнімдер бар.
Таңбалау жүйесінің мақсаты – тауар айналымының ашықтығын арттыру және өнімді сәйкестендіру мүмкіндігін кеңейту.
Бұл әсіресе электротехникалық өнімдер нарығы үшін маңызды. Өйткені мұндай тауарлардың заңды айналымын бақылау тұтынушылар мен адал кәсіпкерлердің мүдделерін қорғауға ықпал етеді.
Қазақстанда электр тауарларын таңбалау қашан басталады?
Ең маңызды мәселе – жаңа шешім Қазақстанда электротехникалық өнімдерді міндетті таңбалау бірден енгізіледі дегенді білдірмейді.
ЕАЭО-ға мүше әр мемлекет таңбалаудың қажеттілігін, енгізу мерзімін және нақты тәртібін өз бетінше анықтайды.
Мұндай шешім қабылданар алдында кәсіпкерлермен талқылау жүргізіліп, қажетті инфрақұрылымның дайындығы бағаланады.
Демек, Қазақстандағы электр тауарларын өндірушілер, импорттаушылар мен сатушылар үшін міндетті таңбалаудың нақты басталу күні әзірге жарияланған жоқ.
Кәсіпкерлерге қатысты талаптар ұлттық деңгейде тиісті шешім қабылданғаннан кейін нақтыланады.
ЕАЭО жаңа сауда нарықтарына шығуды талқылады
ЕЭК Кеңесінің күн тәртібі тек экспорттық бақылау және таңбалау мәселелерімен шектелген жоқ. Отырыста ЕАЭО-ның үшінші елдермен экономикалық байланыстарын кеңейту жолдары да қаралды.
Атап айтқанда, Иордания, Пәкістан және Туниспен ынтымақтастықты дамыту мәселелері талқыланды.
Сонымен қатар Біріккен Араб Әмірліктері мен Индонезиямен жасалған сауда келісімдерін іске асыру барысына назар аударылды.
Сербиямен қолданыстағы еркін сауда туралы келісімге тауарларды жеткізу шарттарын растауға қатысты өзгерістер енгізу мәселесі де қарастырылды.
Бұл бағыттар ЕАЭО елдерінің сыртқы сауда байланыстарын кеңейтуге және экспорттық рәсімдерді жетілдіруге арналған.
Жаңа шешімдер қазақстандық бизнеске қалай әсер етеді?
Қазақстандық кәсіпкерлер үшін қабылданған шешімдердің ықпалы олардың қызмет бағытына байланысты болады.
Экспорттаушылар тауардың шыққан елін растаудың бірыңғай ережелерін ескеруі қажет. Ал электротехникалық өнім өндірушілері мен импорттаушылары таңбалау жөніндегі ұлттық шешімдердің қабылдануын қадағалағаны жөн.
Екі бағыттың да ортақ мақсаты – тауар айналымының ашықтығын арттыру, сауда рәсімдерін біріздендіру және заңды кәсіпкерлікті қорғау.
Сонымен бірге ЕАЭО деңгейінде келісілген талаптар мен Қазақстан аумағында міндетті түрде орындалатын ұлттық ережелердің арасын ажырату маңызды.
Бұған дейін біз Қазақстанда киім мен тоқыма тауарларын міндетті цифрлық таңбалау кезең-кезеңімен қалай енгізілетіні туралы жазған болатынбыз. Электротехникалық өнімдерге қатысты жаңа шешім де ЕАЭО аясында тауар айналымын цифрлық бақылауды кеңейту бағытын көрсетеді.
